Article Politiques

Wòl ak Fonksyònman “Conseil des Ministres’’ la nan Politik Peyi a

Prezidan Jovenel Moïse ap dirije yon seyans Conseil des Ministres. Koutwazi foto: Secrétariat général du Conseil des Ministres.

Prezidan Repiblik la ak minis yo gen abitid reyini pou diskite e pran desizyon pou peyi a. Reyinyon sa yo rele seyans ‘’Conseil des Ministres’’. Atik sa ap prezante tout detay sou konpozisyon, fonksònman, ak pouvwa ‘’Conseil des Ministres’’lan.

Kreyasyon Conseil des Ministres la

Nan yon fason pi senp, Conseil des Ministres ta vle di komite minis yo. Se youn nan espas kote dirijan ki nan pouvwa egzekitif la – prezidan an ak minis yo- reyini pou diskite e pran gwo desizyon nan tèt peyi a. Non Conseil des Ministres lan parèt nan atik 166 Konstitisyon 1987, men san twòp detay.

Apresa, yon dekrè ki te pibliye nan dat 27 septanm 2005 sou prezidan Boniface Alexandre pral pote plis presizyon sou fonksyònman « Conseil des Ministres » lan. Atik 29 dekrè sa fè konnen se prezidan an, premye minis lan, ak minis yo ki konpoze Conseil des Ministres lan. Anplis, li ajoute se prezidan an ki dirije reyinyon yo. Si prezidan an ta absan, premye minis lan kapab jwe wòl la nan plas li.

Prezidan Michel Martelly te modifye Conseil des Ministres la nan yon dekrè li te pran nan dat 1e fevriye 2016.

Nan sèl grenn atik 29.2 la, li kreye pòs sekretarya jeneral Conseil des Ministres la. Sitwayen ki nan pòs sa sanse gen menm pozisyon e jwi menm privilèj ak yon minis.

Seyans « Conseil des Ministres »

Conseil des Ministres lan reyini nòmalman chak 2èm ak 4èm mèkredi nan mwa a. Reyinyon sa yo fèt nan lokal palè nasyonal la, kote prezidan an gen biwo li. Men Prezidan an kapab konvoke Conseil des Ministres lan nan nenpòt lòt dat (osnon lòt adrès) si gen yon sitiyasyon ijans tankou katastwòf natirèl, osnon kriz politik jan sa te fèt aprè mouvman 6, 7 jiyè 2018 yo.

Mete sou sa, yon minis ki estime sa enpòtan kapab mande kabinè Premye minis seyans pou òganize yon seyans Conseil des Ministres. Sekretè jeneral Primati a ap gen pou fè suivi sou demand lan ak sekretè jeneral « Conseil des Ministres ».

Seyans Conseils des Ministres yo konn pase an dirèk nan televizyon pou sitwayen ak laprès kapab konnen sa ki ap diskite yo. Men anpil fwa, yo fèt an prive, avèk sèlman patisipan ki prezan yo.

Patisipan seyans Conseil des Ministres

Pèsonalite ki gen dwa patisipe nan seyans « Conseil des Ministres », se nòmalman prezidan Repiblik la, premye minis lan, minis yo, direktè kabinè prezidan ak premye minis lan, sekretè jeneral Palè nasyonal ak Primati.

Gen posiblite pou lòt dirijan tankou direktè jeneral yon bwat Leta ta kapab asiste yon seyans Conseil des Ministres. Men sa pa vle di yo se manm Conseil des Ministres lan pou sa. Anplis, se premye minis lan ki dwe mete li dako ak prezidan Repiblik la pou envite yo.

Dewoulman seyans Conseil des Ministres

Pou fè yon seyans Conseil des Ministres, omwens mwatye nan minis yo dwe prezan nan sal la pou gen kowòm. Se prezidan Repiblik la ki dwe bay sinyal pou rankont lan demare epi bay chak patisipan lapawòl. Sekretè jeneral Conseil des Ministres lan anonse pwen pou diskisyon yo epi pran nòt sou entèvansyon yo.

Jeneralman, diskisyon nan Conseil des Ministres yo fèt sou pwojè gouvènman an ap oubyen pral reyalize nan peyi a. Pwoblèm ki ap domine aktyalite a konn debat nan diskisyon yo tou. Anplis, tout pwojè lwa gouvènman an pral soumèt devan palman an dwe prezante anvan nan Conseil des Ministres la.

Desizyon Conseil des Ministres yo

Seyans Conseil des Ministres souvan fini ak yon ou plizyè desizyon sou kesyon ki te diskite yo. Camille Edouard Junior, pwofesè dwa ak ansyen minis jistis, ekplike 3 fòm desizyon sa yo kapab pran: Arète prezidansyèl, rezolisyon ak pwojè lwa.

  • Arète prezidansyèl sèvi souvan pou nome gwo fonksyonè Leta yo tankou, nominasyon yon nouvo direktè jeneral.
  • Rezolisyon yo pran pou trase pwosedi oubyen eksplike kèk aksyon pouvwa egzekitif la ap mennen tankou demare yon chantye, kanpe yon chantye, debloke lajan. Pou rapèl, gouvènman ki pase yo te pran anviwon 14 rezolisyon pou debloke lajan Petro Caribe a.
  • Pwojè lwa oubyen pwojè akò se tèks gouvènman an ekri pou soumèt bay palman an; konsa yo kapab tounen lwa.

Desizyon ki soti nan Conseil des Ministes yo  angaje e pote siyati tout manm yo.

Recherche et Redaction: Wadner Voltaire