Article Économies Société

Men Kòman Anplwaye Gen Dwa Pran Konje pou Ane a

Pou anplwaye yo renouvle fòs travay yo, yo bezwen yon kantite jou repo chak ane. Se sa nou rele konje a. Lalwa prevwa tout kondisyon pou antrepriz ak anplwaye a respekte sou kesyon konje a.  

  • Konje pou ane a dire pou piti 15 jou pou anplwaye ki pase pou pi piti yon lane nan travay la.
  • Antrepriz la dwe peye anplwaye a salè li nòmalman pou jou konje yo, menm si anplwaye a kite travay la anvan ane a fini. 
  • Anplis konje pou ane a, lalwa bay anplwaye yo dwa pou yo gen konje maladi, ak konje matènite.

Pandan yon anplwaye nan konje, li pa anba otorite patwon an ankò. Li kapab pwofite tan sa pou li regle lòt aktivite pèsonèl li. Men antrepriz la dwe peye li salè li nòmalman. 

Si patwon a bay anplwaye fè yon lòt travay pandan tan konje li a, menm si li peye li, lalwa konsidere li pa bay anplwaye konje vre. Lè sa patwon an riske peye anplwaye dedomajman ak enterè daprè atik 127 Kòd Travay la. 

Tan Konje pou Ane a Dire

Konje pou ane a dire pou piti 15 jou pou yon anplwaye ki pase yon lane ap travay. Ladan gen 13 jou travay ak 2 dimanch. Anplwaye gen dwa pran 15 jou konje sa yo youn apre lòt. 

Pou travay ki pa regilye pandan ane a tankou kote yo fè materyèl pou konstriksyon, lalwa mande pou kalkile konje sa dapre kantite jou travay anplwaye fè [dimanch ak jou ferye konte] epi divize yo pa 30. 

Si yon anplwaye pa travay pandan tout ane a nan travay la, swa paske li demisyone osnon yo revoke l, antrepriz la dwe peye l jou konje li pat gentan pran yo. Tankou si yon anplwaye rete 8 jou konje, yap miltipliye 8 jou sa ak kantite kòb li konn touche chak mwa epi divize l pa 30. 

Si yon anplwaye pa t pran konje pandan yon ane ki pase, li sanse pèdi konje sa yo. Daprè atik 130 Kòd Travay la, li pa posib pou mete jou konje yon ane ki pase yo sou konje yon nouvo ane a. Sof pou kèk sikonstans espesyal, antrepriz la ak anplwaye kapab antann yo pou pwolonje konje sou yon peryòd ki pa depase 2 lane. Nan ka sa yo, 2 pati yo dwe mete Biwo Travay ki nan Ministè Afè Sosyal okouran. 

Anplis, konje maladi, konje matènite, osinon jou ferye pa konte nan konje pou ane a.  

Demach pou pran konje

Daprè atik 123 Kòd Travay la, pou yon anplwaye benefisye konje ane a, li dwe pase pou piti yon lane sèvis nan travay la.  

Men anplwaye a pa kapab deside kite antrepriz la pou ale nan konje lè lide l di l. Li dwe jwenn yon antant ak patwon li sou kesyon sa. Gen antrepriz ki etabli yon woulman depi nan kòmansman ane a pou chak anplwaye chwazi alavans dat yo vle pran konje pa yo. Sa pèmèt antrepriz la gentan fè pwovizyon pou jere plas anplwaye ki pral nan konje a pou pa gen tou vid nan travay la. 

Pafwa se anplwaye ki swete pran konje a ki dwe ki fè yon demand ekri [si gen fich konje pou ranpli pou sa] osinon mande antrepriz la sa dirèk. 

Kantite jou oubyen dat yon anplwaye ap pran konje kapab depann tou de reyalite travay li a. Tankou la, yon pwofesè lekòl pa ka pran 15 jou konje youn dèyè lòt nan moman lekòl ap fonksyone. Sof si li gen yon sikonstans espesyal ki oblije sa.

Lòt Kategori Konje

Anplis konje pou ane a, Lalwa ann Ayiti rekonèt lòt kalte konje, tankou:

  • Konje maladi 

Menm jan ak konje pou ane a, konje maladi a dire 15 jou.  Pou yon anplwaye jwenn konje sa, li dwe prezante nan antrepriz la yon sètifika medikal pou jistifye maladi a. Menmsi anplwaye a poko gen yon lane sèvis, li gen dwa pou pran konje maladi. Lè sa, yo ap kalkile konje maladi a daprè kantite tan li gentan pase travay.

Anplwaye a kapab antann li ak patwon an pou jwenn yon pwolongasyon pou konje maladi a si li gen nesesite pou sa. Men li pa posib pou mete ansanm konje maladi pou 2 ane. 

  • Konje matènite

Tout fanm ki ansent, marye ou pa, gen dwa pou jwenn 12 semèn konje. Li kapab pran 6 avan akouchman epi 6 aprè li fin fè timoun nan [atik 320 Kòd Travay la]. Pandan tan sa antrepriz la pa ka retire nan lajan anplwaye a ni revokel apre. Antrepriz la ap peye 6 premye semèn yo yo alòske OFATMA gen obligasyon peye 6 dènye yo.

Gen lòt fòm konje nan menm kategori sa ki egziste pou anplwaye Leta espesyalman tankou « Congé de paternité », « congé de présence parentale », « congé de formation ». Lwa sou fonksyon piblik 2005 lan pote plis detay sou yo. 

  • Sanksyon 

Dapre atik 133 Kòd Travay la, tout moun ki pa respekte dispozisyon sa yo Tribinal Travay ap bay yon amann ant mil ak 3 mil goud, sou demann Direksyon Travay. Si se patwon an ki koupab, lajistis dwe fè li peye amann sa pou chak anplwaye ki viktim. Si li rekòmanse, sanksyon sa yo ap double. 

Rechèch ak redaksyon : Emmanuel Pucot Paul