Article Économies Société

Ki Kondisyon Lalwa Etabli pou Anplwaye Fè Grèv?

© Loop News / Plizyè ouvriye ap fè grèv devan pak endistriyèl SONAPI

Nou pale de grèv lè plizyè anplwaye deside kanpe travay nan objektif pou jwenn satisfaksyon ak kèk revandikasyon pwofesyonèl. Se Konstitisyon an ki bay sitwayen ayisyen dwa sa. Men mouvman se pa dwe yon tèt chaje pou patwon oubyen yon pretèks pou anplwaye pa travay.

Kategori Grèv

Lè yon gwoup sitwayen ap fè grèv, yo gen dwa pou sispann travay osinon pa mete pye nan travay la sèlman.  Atik 205 Kòd Travay la site plizyè fòm grèv, tankou:

  • Grèv « perlée » : se lè travayè yo sispann travay men yo chak rete sou pòs travay yo.
  • Grèv avètisman : grevis yo kanpe travay men yo pa kite lokal travay la.
  • Debreyaj [débrayage pou fransè]: anplwaye yo pa mete pye nan travay la ditou.
  • Grèv solidarite: se lè yon gwoup anplwaye deside sipòte yon lòt grèv. Pou fòm grèv sa legal, mouvman lap sipòte a dwe legal.

Kondisyon Pou fè Grèv

Se vre lalwa garanti anplwaye dwa pou fè grèv, men yon mouvman grèv dwe respekte plizyè prensip. Pami kondisyon pou yon grèv legal, atik 204 Kòd Travay la site:

  • Kantite grevis yo dwe reprezante omwens 1/3 pèsonèl antrepriz kote yo ap travay la;
  • Kantite grevis yo pa dwe pi piti pase 5;
  • Objektif li dwe sèlman pou defann enterè ekonomik, pwofesyonèl, sosyal epi moral travayè yo
  • Respekte tout lòt fòmalite ki nan kòd sila

Lajistis kapab pousuiv tout grevis ki fè zak vyolans kont byen ak moun pandan mouvman an.

Ki Anplwaye ki ka fè grèv ?

Atik 209 Kòd travay la entèdi grèv nan tout « Service d’utilité publique » kote lè travayè kanpe travay sa ka lakoz gwo domaj sou sante moun ak sekirite piblik. Nan ka sa nou ka site lopital. Si gen grèv nan yon lopital, anplwaye yo sipoze bay sa yo rele sèvis minimòm. Menm jan tou lapolis nan peyi Ayiti pa ka fè grèv. Paske lwa ki kreye enstitisyon sila anpeche li fè sa ni fòme sendika.

Si gen konfli ant anplwaye ak patwon nan fòm sèvis sa yo, lalwa mande pou yo ale nan Komite abitraj. Nan komite sa gen reprezantan sektè patwon, leta epi sendika. Si pa gen antant, yo ka ale nan Komite siperyè abitraj.

Menm jan ak anplwaye yo, yon patwon gen dwa kanpe travay la. Lè sa yo pale de « lock-out ». Daprè atik 211 Kòd Travay, pou lock-out la legal, li dwe fèt nan lapè epi gen pou objektif defann enterè ekonomik, sosyal ak moral patwon an.

Konkekans grèv sou kontra travay 

Pandan yon mouvman grèv legal ap fèt, kontra travay tout grevis kanpe pou tout tan grèv la dire nan antrepriz la. Men lalwa egzije pou patwon an peye travayè yo tout jou sa yo si se li menm ki pa respekte obligasyon li.

Yon lòt kote, daprè atik 210 Kòd travay si grèv la ilegal, sa ap lakoz kontra travay grevis yo tou koupe. Men nan ka sa, patwon an pa responsab pou dedomaje grevis yo, ni li pap gen dwa pouswiv yo lajistis. Anplis, si patwon an deside siyen yon nouvo kontra travay ak grevis yo, kondisyon travay ki nan nouvo kontra sa dwe pi bon pase jan sa te ye avan grèv la.

Rechèch ak redaksyon : Emmanuel Pucot Paul

Jiris Nathan Laguerre kontribye nan atik sa.

 

Ajouter un commentaire

Cliquez ici pour poster un commentaire