Article Économies

Aprann Konnen ki Kalite Kont ou Kapab Louvri Labank

Pou jere lajan yo pi byen, anpil sitwayen ak enstitisyon deside louvri kont labank. Kont Epay, Kont Kouran, ak Kont Atèm, se 3 kalte kont ki plis popilè an Ayiti. Men chak kont sa yo fonksyone yon fason diferan. Genyen ki ofri plis avantaj, osinon plis restriksyon pase  yon lòt. Li enpòtan pou yon sitwayen konnen ki diferans ki genyen ant chak kont sa yo pou li kapab chwazi sa ki koresponn ak bezwen li.  Men diferans ki genyen ant 3 fòm kont sa yo.

1- Compte d’Epargne / Kont Epay

Kont Epay se yon sèvis labank osinon koperativ ofri pou sitwayen sere oubyen ekonomize lajan. Gen 2 tranzaksyon ki kapab fèt sou kont sa: se mete lajan – sa yo rele depo a -, epi retire lajan – sa vle di retrè.

Chak bank egzije yon kantite lajan pou pi piti pou louvri kont sa. Apre sa, mèt kont lan kapab mete kantite lajan li vle sou li, lè li vle, selon mwayen li genyen. Men li pa dwe kite kont lan pase yon lane san li pa fè okenn tranzaksyon sou li. Sinon kont sa ap bloke e demach pou fè pou debloke l se tankou ou t ap louvri yon kont.

Anplis, kliyan an kapab fè retrè sou kont sa nenpòt lè li gen bezwen sa (depi bank lan ouvri nan jou sa).

Nenpòt lòt moun tou kapab fè depo sou yon Kont Epay ki pa pou li. Yon egzanp: yon moun ki ap achte yon machin kapab depoze lajan an sou kont moun k ap vann li an, si yo antann yo sou sa. Men se sèlman mèt kont lan ki ka fè retrè sou li, selman si li te bay yon lòt moun manda pou sa.

Chak mwa, bank lan mete yon enterè sou kont epay la. Men enterè sa varye daprè kantite lajan ki genyen sou kont lan.

Kont Epay la prezante sou 2 fòm:

  • Kont Epay avèk livrè : Lè sa bank lan remèt mèt kont lan yon kanè kote li kapab wè tout tranzaksyon ki fèt sou kont sila tankou depo, retrè epi lajan ki rete. Li dwe prezante nan bank lan ak kanè sa epi yon pyès idantite chak fwa li vle fè yon retrè. Lè tout paj kanè sa plen ak tranzaksyon, bank lan ap bay kliyan an yon nouvo kanè. Men lap touche yon kantite lajan sou kont kliyan an pou sa. Epi sa depann sèvis bank lan.

  • Kont Epay san livrè. Nan ka sa mèt kont lan pa gen kanè, men pito yon kat osinon yon kanè chèk.  Li kapab itilize kat sa pou li pran lajan nan ATM oubyen fè pèman lè li achte nan biznis ki aksepte kat. Kliyan kapab fè chèk tou sou non li oubyen nenpòt moun li gen tranzaksyon avè l.      

 

2- Compte Courant / Kont kouran

Kont Kouran an plis enterese biznisman oubyen enstitisyon kap fè anpil antre sòti nan aktivite yo, paske yo bezwen fè anpil tranzaksyon tankou: achte machandiz, peye anplwaye, touche lajan, elatriye. Sa vle di lajan sikile anpil sou kont sa. Se pou sa labank toujou egzije pou mèt kont lan kite yon kantite lajan sou li. Konsa li kapab touche frè sèvis yo chak mwa.

  • Lè se yon  sitwayen ki louvri yon kont kouran pou pwòp tèt li yo rele sa Compte chèque Particulier. Nan ka sa, li pap genyen yon kanè pou li fè tranzaksyon, men pito yon blòk chèk ki rele Chekye. Chak fwa li bezwen lap jis ranpli epi siyen yon chèk pou sa.

  • Si se yon antrepriz oubyen yon enstitisyon ki louvri yon kont kouran sou non biznis la, kont la rele Compte chèque Affaires . Bank lan ap remèt jeran kont sa a yon chekye sou non biznis lan pou l ka fè tranzaksyon.

Nan tou 2 ka sa yo, bank lan ap voye bay mèt kont sa yo yon dokiman ki rele « Etat de Compte » chak mwa. Dokiman sila gen lis tout tranzaksyon ki fèt sou tout kont lan pandan peryòd sa.

Se vre Labank bay enterè sou lajan ki sou kont Epay la, men sou Kont Kouran li pran pito yon frè chak mwa pou li jere kont sa yo. Yo rele sa « Frais de service mensuels ».

3- Compte à Terme / Kont atèm

Kont Atèm nan  yo rele l tou « depo atèm ». Youn nan rezon ki fè kont sa diferan parapò ak lòt yo se paske yo paka fè retrè sou li nenpòt kilè. Kidonk, lè yon moun ap fè yon depo atèm, li chwazi sere yon kantite lajan pou yon kantite tan, san li pa itilize l. Se pou sa tou labank bay pi plis to enterè sou Kont Atèm nan parapò ak kont Epay la.

Depi nan louvri kont lan, sitwayen an dwe antann li ak bank lan sou kantite tan lap kite lajan an pase nan bank lan, ki to enterè bank lan ap mete sou lajan an. Lè dat la rive, sitwayen an kapab chwazi pran lajan an osnon kite l sou kont lan pou yon tan ankò. Men si l deside retire lajan sa anvan dat la rive, bank lan pa p peye l tout enterè ki te fikse a ankò men pito yon pati ladan l.

Rechèch ak redaksyon : Emmanuel Pucot Paul