Article Économies Santé Société

‘’39 Doktè, 55 Kabann Disponib’’ pou Konbat Kowonaviris an Ayiti

Yon doktè ki ap li dosye malad yo pandan pandan epidemi kolera a an Ayiti . Koutwazi foto: Humanospehere
Yon doktè ki ap li dosye malad yo pandan pandan epidemi kolera a an Ayiti . Koutwazi foto: Humanospehere

Ministè Sante Piblik (MSPP) prevwa sou chak 10 moun an Ayiti, gen posiblite pou 2 ladan yo enfekte ak Kowonaviris. Men, kantite kabann ak pèsonèl lasante ki disponib bay anpil dout sou kapasite peyi a pou l fè fas ak epidemi sa. 

Premye Minis la, Jouthe Joseph, ak Minis sante a, Marie Greta R. Clément, ak kèk lot manm nan gouvènman an pandan yon konferans pou laprès sou epidemi Kowonaviris la. Koutwazi foto: Twitter/MSPP
Premye Minis la, Jouthe Joseph, ak Minis sante a, Marie Greta R. Clément, ak kèk lot manm nan gouvènman an pandan yon konferans pou laprès sou epidemi Kowonaviris la. Koutwazi foto: Twitter/MSPP

«Nou pa gen swen entansif. Pou 12 milyon moun, nou ka konte sèlman 5 sant ki ka resevwa kèk malad. Nou pa gen plis pase 50 kabann pou peyi a ak tout popilasyon an. » Renée Alcée, sèl doktè nan swen entansif an Ayiti, te fè deklarasyon nan yon atik AFP pibliye 19 mas.

Soti 2017 pou rive 2018, MSPP te resanse anviwon 3.354 doktè ki ap travay an Ayiti. Sa vle di, pou chak 3.500 moun ki nan peyi a, genyen yon sèl doktè pou ba yo swen. Chif sa yo montre kòman peyi a kapab gen gwo difikilte pou jere epidemi Kowonaviris la. 

Kabann Lopital ak Doktè Pou Malad Kowonaviris

Minis Sante a, doktè Marie Greta R. Clément, te anonse gouvènman an mete 200 kabann  disponib pou resevwa malad Kowonaviris yo. Men Minis lan pat bay presizyon sou kote materyèl sa yo enstale nan peyi a. 

MSPP pibliye yon dokiman nan dat 10 Mas pou prezante plan gouvènman pou jere epidemi Kowonaviris la. Men dokiman sa montre aklè kòman Ayiti pa gen ase resous pou pran swen moun ki ta fè Kowonaviris. Se sèlman 58 sal ak 55 kabann lopital ki disponib nan tout peyi a pou resevwa 486 ka Kowonaviris. Pami sal sa yo, 18 plase nan deptaman Lwès, tandiske depatman Nòdès pa gen ditou. 

Konsènan pwofesyonèl lasante ki pou bay swen, MSPP fè konnen genyen 39 doktè, 35 enfimyè, 40 oksilyè enfimyè ak 12 pèsonèl soutyen sou plas. 

Tablo sa soti nan dokiman MSPP pibliye nan dat 10 mas 2020 ki montre plan gouvèman an genyen pou jere epidemi Kowonaviris la.

Anviwon 3 Milya Goud pou konbat Kowonaviris an Ayiti

Dokiman MSPP genyen tou ladan l yon bidjè anviwon 3.3 milya goud pou epidemi Kowonaviris la. Lajan sa ta dwe depanse sou yon lane (Mas 2020 – Mas 2021) pou amenaje espas pou resevwa malad, achte medikaman ak ekipman, fè sansibliszayon, elatriye.  

Men dokiman sa ki gen 57 paj pa bay presizyon sou ki kote kote lajan sa ap soti. Nan bidjè pou peyi a pou ane 2018-2019, gouvènman an te mete 12 milya goud pou depanse pou sante nan peyi a. Se sanse menm bidjè peyi a ap itilize pou ane 2019-2020 paske palman an pat janm reyisi vote yon nouvo bidjè.

Li atik sa tou: Salè, machin, kat telefòn…, tout lajan yon Senatè koute

Pou epidemi Kowonaviris la, Ayiti sanble kapab konte sou solidarite peyi Etazini. Gouvènman Ameriken anonse l ap debloke 62 milyon dola ede  »peyi soudevlope ki afekte oswa andanje pou Kowonaviris la ».

Mesaj USAID pibliye sou Twitter sou lajan li pral debloke pou epidemi Kowonaviris la.

Manke Mwayen pou Fès Tès Kowonaviris la an Ayiti

Daprè direktè Òganizasyon Mondyal Lasante (OMS) a, pi bon fason pou peyi yo kwape epidemi Kowonaviris la fè anpil tès nan laboratwa. Tès la pèmèt yo detekte kilès malad, pou mete yo an karantèn, trete yo e anpeche yo kontamine lòt moun. 

Men Ayiti pa gen anpil kapasite pou fè tès Kowonaviris la. Direktè Laboratwa Nasyonal la, Doktè Jacques Boncy, konfime sa nan yon entèvyou ak platfòm Nou Pap Dòmi. Se sèlman nan Laboratwa Nasyonal sa ki Delmas 33 yo fè tès Kowonaviris la pou tout peyi a.

Se OMS ki fè Ayiti a kado materyèl pou fè tès yo. Direktè jeneral MSPP, doktè Adrien Laure, eksplike nan radyo Caraïbes peyi a resevwa materyèl pou fè sèlman 1.100 tès Kowonaviris. Men rive nan 23 Mas la,  yo gentan itilize anviwon 30 tès deja . 

Li atik sa tou: Tout sa ou Dwe Konnen sou Tès Kowonaviris la

Gouvènman anpil peyi nan mond la fè gwo kanpay pou teste anpil  moun yo sispèk ki genyen Kowonaviris. Peyi Almay se yon bon egzanp; li rive fè 160 mil chak semèn. Peyi Lafrans gen kapasite pou li fè 2.500 tès chak jou.  Gras avèk materyèl ki soti Lachin, Sendomeng prevwa fè 1.5 milyon tès nan peyi a. 

 

Redaktè: Emmanuel Pucot Paul/Obed Lamy kontribye nan ekri atik sa tou.