Article Société

15 Prensip Lalwa Pou Konnen Anvan Ou Adopte Yon Timoun An Ayiti

Womans day/JGI/TOM/GRILLGETTY IMAGES

Adopsyon an se yon dispozisyon Leta etabli pou asire pwoteksyon ak byenèt timoun. Se Institut de Bien-Être Social et de Recherches (IBESR) ki bay otorizasyon pou adopte timoun an Ayiti. Gen plizyè prensip – ki konsène paran ki fè timoun an, paran ki vle adope timoun nan e timoun nan li menm tou- ki dwe respete avan pwosesis yon adopsyon lanse. Enfo Sitwayen ap prezante kèk atik ki soti nan yon lwa Palman an te vote an 2013, Loi Réformant l’Adoption.

 Pou paran ki ap bay adopte timoun nan

1- Lalwa entèdi pou yon adopsyon an fèt dirèkteman ant paran ki fè timoun nan ak fanmi ki vle adopte timoun nan. Paran ki vle bay timoun li nan adopsyon dwe pase nan IBERS, enstitisyon ki gen otorite Leta pou regle kesyon sa. Pou adopte yon timoun, yon fanmi ki rezide an Ayiti dwe kontakte yon avoka. Pou fanmi ki rezide aletranje yo, yo dwe pase nan yon Organisme Agrée pour l’Adoption (OAA).

2- Lalwa entèdi pou se paran yo ki chwazi fanmi l ap bay adopte timoun nan. Sofsi se yon manb nan fanmi timoun nan ki ap fè adopsyon an. Règ sa fè eksepyon tou pou ka kote fanmi ki ap fè adopsyon an te gentan akeyi timoun nan lakay li deja.

3- Lalwa entèdi paran yo bay nan adopsyon yon tibebe ki poko genyen laj 3 mwa.

4- Lalwa entèdi pou paran resevwa lajan osnon byen materyèl annechanj yon timoun y ap bay nan adopsyon. Prensip sa konsène tout enstitisyon ak otorite ki angaje nan pwosesis adopsyon an tou. Moun ki vyole prensip riske kondane pou 5 rive 10 zan prizon, epi peye 100 mil pou rive 500 mil goud amand.

Pou fanmi ki ap adopte timoun nan

5- Pou yon sitwayen fè yon adopsyon, fòk li pat janm tonbe anba kondanasyon lajistis. Prensip sa valab tou si moun ki ap fè adopsyon an rezide nan peyi etranje.

6- Pou yon sitwayen fè yon adopsyon, li dwe genyen 14 lane anplis timoun li vle adopte a. Men si timoun nan se pitit madanm oubyen mari li, oubyen pitit yon fanmi li, diferans laj la dwe 9 lane.

7- Pou yon koup fè adopsyon, fòk se yon fanm ak yon gason, ki marye depi omwens 5 lane, epi ki ap viv nan menm kay. Anplis, fòk youn nan moun sa yo genyen omwens laj 30 lane. Men zafè laj la pa enpòtan si timoun y ap adopte a se pitit youn nan yo.

8- Yon fi ak yon gason ki ap viv nan plasaj depi omwens 5 lane kapab adopte yon timoun tou. Men fòk youn nan yo genyen omwens laj 30 lane. Anplis, yo dwe genyen yon sètifika Leta remèt yo ki konfime yo t ap viv ansanm. Apresa, fòk tou de moun yo bay konsantman yo pou fè adopsyon an. Amwenske youn nan yo nan enposiblite pou fè sa.

9- Pou yon moun ki selibatè fè yon adopsyon, li dwe genyen pou piti laj 35 lane.

10- Sekant (50) lane, se pi plis laj yon moun ki vle adopte yon timoun dwe genyen. Prensip sa valab pou selibatè, koup ki marye, oswa 2 moun ki nan plasaj.  Men limit laj sa pa enpòtan si moun ki vle fè adopsyon an se pwòp fanmi timoun nan.

11- Si moun ki vle fè adopsyon an gen pitit li fè osnon adopte deja, timoun sa yo dwe bay avi yo sou desizyon an, si yo gen omwens laj 8 lane.

Pou timoun y ap adopte a

12- Se Leta ki dwe deside pou yon timoun adopte. Men pou pi piti youn nan kondisyon sa yo dwe respekte :

  • Manman ak papa timoun nan mouri
  • Paran ki fè timoun nan abandone l
  • Paran ki fè timoun nan pa gen dwa sou li ankò aprè yon sanksyon lajistis
  • Tou 2 paran yo deside bay timoun nan adopsyon.

13- Yon timoun kapab adopte sèlman lè li genyen mwens pase laj 16 lane nan moman y ap depoze dosye adopsyon an devan Leta. Men si anvan laj sa, timoun sa t ap viv avèk yon fanmi ki potko gen kritè pou fè adopsyon an, yo kapab toujou adopte timoun sa pandan li majè.

14- Si timoun y ap adopte a gen omwens laj 8 lane, li dwe bay opinyon l sou desizyon sa. Si timoun nan gen 12 lane, li gen dwa pou dakò oubyen pa pa dakò pou yo adopte l. Otorite yo dwe enfòme timoun nan sou tout konsekans adopsyon an ap genyen sou lavi l.

15- Si timoun y ap adopte a gen frè ak sè ki kapab ale nan adopsyon tou, yo pa dwe separe yo. Se menm fanmi an ki pou adopte yo tout ansanm. Se Leta sèlman ki kapab deside sa pa posib, pou enterè fanmi an.