Article Société

12 rezon pou yon sitwayen konsilte yon notè

Men yon moun ki ap siyen yon papye. Kredi foto: Cytonn Photography

Yon notè se yon pwofesyonèl nan domèn lalwa Leta bay otorite pou rekonèt kòm verite kontra ak manda de (2) moun osnon de (2) pati ap siyen. Notè a la tou pou l konsève oubyen anrejistre dokiman sa yo pou mete yo deyò lè sa nesesè. Yon dokiman ki pote siyati yon notè  – sa yo rele ak notarye a – genyen menm fòs avèk desizyon yon jij. Sa vle di pèsòn pa kapab konsteste li.

Daprè dekrè 27 novanm 1969 ki reglemante pwofesyon sa, avan yon moun vinn notè, li dwe gen lisans nan dwa epi pase 3 zan estaj lakay yon notè. Apresa, se yon komisyon prezidansyèl ki dwe nome kòm notè. Li pote tit sa pou lavi.

Pouki  rezon yon sitwayen ta dwe konsilte yon notè ?

Anpil moun panse yon notè se papye tè sèlman li regle. Poutan, gen anpil lòt sitiyasyon nan lavi chak jou kote yon sitwayen bezwen ale lakay yon notè. Men kèk ladan yo :

  • Pou fè paspò pou yon timoun ki poko gen 18 tan, paran an dwe fè yon papye notarye ki pou ba li dwa siyen sou paspò a pou timoun nan ;
  • Pou yon granmoun vwayaje nan peyi etranje avèk yon timoun mwens ke 18 tan ki pa pitit li, paran timoun nan dwe ba li yon manda ki siyen kay yon notè ;
  • Pou yon sitwayen fè yon ipotèk, sa vle di bay yon byen li posede kòm garanti pou yon lajan li ap prete labank, ak sa dwe pase kay yon notè ;
  • Pou yon sitwayen itilize machin yon lòt moun pou travèse fwontyè peyi a, li dwe prezante nan biwo Ladwàn osnon Imigrasyon yon manda mèt machin ba li ki siyen lakay yon notè ;
  • Pou yon sitwayen vann yon machin ki pa pou li, OAVCT ap egzije sitwayen sa prezante yon manda mèt machin nan ba li ki siyen lakay yon notè ;
  • Pou louvri yon kont la bank sou non yon antrepriz, asosye yo dwe adrese bank yo lèt ki siyen lakay yon notè ;
  • Pou fè kopi konfòm yon dokiman, tankou lè yon sitwayen vle remèt fotokopi yon dokiman nan yon enstitisyon aletranje, yon notè dwe siyen fotokopi a pou konfime li konfòm an dokiman orijinal la;
  • Pou yon sitwayen konfime se pwòp siyati l ki sou yon dokiman li te siyen, li dwe fè yon sètifikasyon siyati lakay yon notè;
  • Pou de (2) moun ki pral marye deside alavans kòman byen yo posede dwe jere pandan maryaj la, yo dwe fè yon kontra maryaj kay yon notè;
  • Pou yon sitwayen deside kòman pou byen li yo separe san diskisyon ant eritye li yo lè li mouri, li dwe fè yon testaman lakay yon notè;
  • Pou fè kontra pou vann yon byen
  • Pou fè kontra pou anfème kay oubyen tè.

Konsilte yon notè enpòtan anpil paske otorite sa kapab bay konsèy san patipri sou tout kesyon ki gen rapò vèk dwa, sa vle di kisa lalwa pèmèt ak kisa li entèdi. Anplis, daprè prensip pwofesyon an, notè a gen obligasyon pou li kenbe an sekrè tout enfòmasyon sitwayen an.

Fòk nou di tou chak notè nome nan yon komin. Li pa ka depase limit komin sa. Sa vle di, yon notè ki Dèlma pa kapab deplase ale fè yon testaman pou yon malad Petyonvil. Men sitwayen an kapab konsilte notè nan nenpòt komin.

Rechèch ak redaksyon : Emmanuel Pucot Paul